DO KOMORNIKA TYLKO Z PROFESJONALNYM PEŁNOMOCNIKIEM!

Pełnomocnika w postępowaniu cywilnym można mieć na każdym etapie sprawy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w sprawach apelacyjnych a także w postępowaniu egzekucyjnym. Na żadnym etapie postępowania nie ma obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika i co do zasady, każdy może sam występować w sprawach cywilnych. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, Trybunałem Konstytucyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym istnieje tzw. przymus adwokacki, polegający na tym, że do reprezentacji musimy powołać profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat lub radca prawny.

Także w postępowaniu egzekucyjnym, każda ze stron postępowania (zarówno wierzyciel jak i dłużnik) może być reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. W tym postępowaniu jednak najrzadziej korzysta się z reprezentacji profesjonalnego pełnomocnika. Wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy (zazwyczaj wyrok opatrzony klauzulą wykonalności) z góry zakłada, że po złożeniu takiego tytułu u Komornika, ten poprowadzi skuteczne postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika. Stanowisko takie nie jest do końca słuszne. Postępowanie egzekucyjne, wbrew obiegowym opiniom, jest bardzo skomplikowane i sformalizowane. Komornik działa jedynie na wniosek wierzyciela nie zaś z urzędu.  Wszystkie czynności jakie przeprowadza w drodze postępowania egzekucyjnego muszą być poprzedzone stosownym wnioskiem wierzyciela. Do każdej kancelarii komorniczej rocznie wpływa minimum kilkanaście tysięcy spraw. W związku z tak dużą ich ilością większość komorników nie jest w stanie prowadzić każdej sprawy pod szczególnym nadzorem. Nadto należy zauważyć, iż postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone tylko przez komornika, ale także w niektórych czynnościach organem egzekucyjnym jest sąd rejonowy oraz zarządca.

Pierwszym problemem jest sam wybór właściwego komornika ze względu na właściwość miejscową, w szczególności, jeśli dłużnik mieszka w innym mieście a my chcemy prowadzić skuteczne postępowanie do jego majątku a nie posiadamy wiedzy gdzie ten majątek może się znajdować. Najczęściej dokonuje się oceny materiału zebranego przed postępowaniem egzekucyjnym i w ten sposób ustala się właściwego komornika. Po wyborze komornika wierzyciel spotyka się z następnymi problemami w przebiegu postępowania egzekucyjnego, w szczególności co do określenia czynności, jakie ma wykonać komornik w czasie egzekucji. Jest to bardzo ważne, gdyż prawidłowo działający wierzyciel w ten sposób może zapoznać się ze składnikami majątku dłużnika i tym samym określić kolejność wykonywanych czynności egzekucyjnych. Określenie kolejności czynności jest ważne, gdyż to wierzyciel uiszcza zaliczkę na każdą czynność wykonaną przez komornika w postępowaniu zmierzającą do wyegzekwowania zobowiązania. Kolejnym problemem może być zbieg egzekucji tj. sytuacja, w której dłużnik posiada kilku różnych wierzycieli, którzy prowadzą egzekucję do jednego składnika jego majątku np. nieruchomości. W sytuacji takiej komornik łączy wszystkie postępowania do wspólnego prowadzenia a ewentualnie uzyskane środki dzieli pomiędzy wierzycieli w kolejności zgodnej z zapisami w kodeksie postępowania cywilnego.  W tych wszystkich sytuacjach zbawienna dla stron postępowania może być odpowiednia wiedza i doświadczenie adwokata lub radcy prawnego.

W toku postępowania egzekucyjnego komornik wykonuje czynności,  zarówno te decyzyjne (orzecznicze), podejmowane w postaci postanowienia lub zarządzenia, jak i ściśle wykonawcze tj. faktyczne np. otwarcie mieszkania. Czynnością komornika jest również zaniechanie czynności przez komornika. Na wszystkie powyższe „czynności” przysługuje skarga do sądu rejonowego. Skarga taka jest bardzo sformalizowana i jej złożenie wymaga od skarżącego zachowania ściśle określonej formy w określonych terminach. Nie złożenie takiej skargi skutkuje uprawomocnieniem się czynności komornika bez względu na fakt czy jest ona dla nas korzystna oraz czy nie zgadzamy się z nią.   W tym miejscu można podać wiele możliwych przykładów niekorzystnych dla wierzyciela czynności komornika, np. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, grzywna, plan podziału sumy uzyskanej w egzekucji, zaniechanie czynności, postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania i wiele innych.

Przydatność profesjonalnego pełnomocnika jest nieoceniona gdy druga strona postępowania (najczęściej dłużnik) skarży wszystkie możliwe czynności komornika w celu wydłużenia czasu trwania egzekucji lub też z myślą o próbie wyłączenie pewnych składników majątku spod egzekucji. Dłużnikowi na każdą czynność komornika również przysługuje uprawnienie do zaskarżenia jej do sądu rejonowego. W przypadku wydanie niekorzystnego dla nas rozstrzygnięcia, możemy zaskarżać decyzję sądu zmieniającą postanowienie komornika. Dodatkowo w toku postępowania egzekucyjnego przysługują uprawnienia do złożenia powództwa opozycyjnego, np. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, o ustalenie nieistnienia należności, o umorzenie postępowania egzekucyjnego lub o odmowę wykonania tytułu wykonawczego. Nie sposób pominąć tu również uprawnienia osób trzecich w trakcie postępowania egzekucyjnego, które mogą wystąpić z powództwem eksydecyjnym albo interwencyjnym jeśli stwierdzą, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zostaną naruszone ich prawa.

W związku ze stale rosnącą świadomością prawną w społeczeństwie oraz w związku z tym , iż nieznajomość prawa szkodzi , skutki tej nieznajomości mogą być nieodwracalne i bolesne, w najlepiej pojętym interesie nas wszystkich jest zadbanie o własne sprawy przez zachowanie staranności w trakcie prowadzenia lub udziału w postępowaniu egzekucyjnym. Powierzenie jej profesjonalnemu pełnomocnikowi w znacznym stopniu uchroni nas od błędów proceduralnych i pozwoli wykorzystać organy egzekucyjne do osiągnięcia swoich celów. Szczególnie dłużnicy w trakcie postępowania egzekucyjnego winni korzystać z pomocy pełnomocnika, albowiem to szczególnie oni odczuwają bolesne skutki swoich uchybień lub niewiedzy w trakcie postępowania egzekucyjnego. Dłużnik najczęściej nie jest informowany o swoich uprawnieniach, w tym o możliwości wpływania na przebieg postępowania egzekucyjnego.   

Należy jednoznacznie stwierdzić, że pomimo faktu, że z ustanowieniem pełnomocnika związane są zawsze dodatkowe koszty, warto je ponieść by uniknąć sytuacji, w której brak pełnomocnika może nas słono kosztować. Przynosi to wymierne korzyści w postaci profesjonalnej obsługi oraz poczucia komfortu, gdy nasza sprawa spoczywa we właściwych rękach. Nie trzeba pamiętać o terminach na wniesienie pism i skarg jak również znać całej procedury w zakresie postępowania egzekucyjnego. Doświadczenie pełnomocnika pozwoli uniknąć ewentualnych błędów i doprowadzi do celu postępowania, czyli do realizacji tytułu wykonawczego lub skutecznej obrony przed nim.

Autor: 
Olaf Hamberger